Yapay Zeka ve Gazetecilik
Gazetecilik bir yandan “ilgi ekonomisinde” var olabilme savaşı verirken, diğer yandan sahte haberlerle sarsılan güveni yeniden tesis etmeye çalışıyor. Bu açıdan bakılırsa, son yıllarda teknolojinin gazeteciliği “sınadığı” esas alan haberin paylaşımı ve dolaşımı üzerineydi. Ama bu artık değişiyor; teknolojiyi bir tehdit olarak görmekten vazgeçip, bunun yaratacağı fırsatları gören haber merkezlerinin sayısı hızla artıyor.
Yapay zekâ teknolojisi, sadece haberin paylaşımı ve dolaşımında değil, haberin üretiminde ve yeni iş modellerinin geliştirilmesinde de etkin rol oynuyor.
Haber merkezleri bugünün ve geleceğin teknolojisinden nasıl yararlanabilir?
Gazeteciler yapay zekâ teknolojilerine nasıl uyum sağlıyor?
Karşılaşılan güçlükler ve fırsatlar neler?
Maddi, etik ve editoryal açıdan yapay zekanın haber merkezinde önemi nedir?
MSN internet sitesinde çalışan onlarca gazetecinin yerine robotların çalışacağını duyurdu.
ABD ve İngiltere medyasında yer alan haberlere göre şirket, internet sitesine girecek haberlerin seçimi için ‘otomatikleştirilmiş sistemler’ kullanacak.
MSN internet sitesi için, ajanslardan haber seçimini, başlık ve fotoğraf seçimini mevcut durumda gazeteciler yapıyordu bundan sonra bu haber prodüksiyonunu artık yapay zeka yapacak.
Microsoft bu değişikliğin işleriyle ilgili yapılan değerlendirmenin bir parçası olduğunu söyledi.
Amerikalı şirket yazılı açıklamasında;
“Birçok şirket gibi biz de işlerimizi düzenli şekilde gözden geçiriyoruz. Bu, bazı alanlara daha fazla yatırımla sonuçlanabilir, bazı alanlarda ise yeniden düzenlemeye gidilebilir. Bu kararların koronavirüs salgınıyla bir ilgisi yok.” İfadelerini kullandı:
Microsoft da diğer teknoloji şirketleri gibi, içeriklerini kullanabilmek için haber kuruluşlarına ödemeler yapıyor. Ancak MSN internet sitesinde hangi haberlerin yer alacağına, nasıl kullanılacaklarına karar verilmesi için de gazetecilerle çalışıyor.
‘Moral bozucu ama yapacak bir şey yok’
Haziran ayı sonunda şirket için çalışan 50’ye yakın sözleşmeli gazeteci işlerini kaybedecek, tam zamanlı gazeteciler ise çalışmaya devam edecek.
İşini kaybeden bir gazeteci Seattle Times’a, “Bizim yerimizi makinaların alması çok moral bozucu ama yapacak bir şey yok” dedi.
İşlerini kaybeden bazı gazeteciler ise yapay zekanın katı editoryal yönetmeliklere tam anlamıyla hakim olamayacağını ve bunun sonucunda da uygunsuz içeriklerin internet sitesine konabileceğini ifade etti.
Bu gelişme karşısında işlerini kaybeden sözleşmeli gazetecilerinden 27’si İngiliz haber ajansı PA tarafından işe alındı.
Bir çalışan “Tüm zamanımı otomasyonun ve yapay zekanın işlerimizi nasıl elimizden alacağını okuyarak geçiriyordum. Şimdi de benim işimi elimden aldı” dedi.
Microsoft, maliyetleri düşürmek için ‘robot gazeteciliği’ olarak bilinen denemeleri yapan çok sayıda teknoloji şirketinden yalnızca biri. Google da yapay zekanın projelerinde nasıl kullanılabileceğini inceliyor.
Yapay zekâ, içeriği ve okurla ilişkiyi nasıl etkiler? Bu gazetecilik adına üzerine düşünülmesi gereken önemli bir konu. Ayrıca yapay zekânın bir takım gruplara karşı ayrımcılık yaptığı da bu teknolojileri kullanan ve tüketenler arasında yaygın bir görüş.
Kısa vadeli ekonomik kazanç yerine, uzun vadeli kazanımlar üzerine düşünmekte fayda var. Öte yandan yapay zekâ kullanırken algoritmaların yanılabileceğini unutmamak gerek. Hesap verilebilirlik, güven, yapay zekânın ölçülü kullanımı ve “insan” ögesinin korunması, haber kuruluşları ve platformlar arasında dengeyi sağlamak da diğer önemli konular arasında.